VIDEO servis
Sve vijesti

Najnovije vijesti

Specijalni servisi 17/06/2019

NOVOBRDSKA TVRĐAVA JE NASLJEĐE SPC

 

Ako je suditi po do sada pronađenim nepobitnim dokazima, Novobrdska tvrđava poslužila je kao ogledni primjer za kasniju gradnju Manasije, te Beogradske i Smederevske tvrđave.

 

Priredio: Neđeljko ZEJAK

NOVO BRDO, 17. JUNA /SRNA/ - Izjave zvaničnika Prištine da je Hram Svetog Nikole - Novobrdska tvrđava zaostavština Katoličke crkve neutemeljen su i opasan pokušaj da se falsifikovanjem istorijske građe otme nasljeđe Srpske pravoslavne crkve /SPC/, upozorava paroh novobrdski Stevo Mitrić.

"Najviše zabrinjava sinhronizacija te prazne priče neutemeljene na istorijskim činjenicama sa akcijama koje Priština sprovodi na severu Kosova", rekao je Mitrić Srni.

On podsjeća da je "informacija" o pripadanju Novobrdske tvrđave Katoličkoj crkvi saopštena isti dan kada je specijalna jedinica kosovske policije ROSU pokrenula akciju navodnog hapšenja kriminalaca na sjeveru Kosova.

Nesuvislo je iznositi bilo kakve druge dokaze izuzev činjenice da je Crkva Svetog Nikole - Novobrdska tvrđava u svim crkvenim i istorijskim knjigama uvijek pisana kao dio SPC, o čemu svjedoče i arheološka istraživanja koja su rađena pod nadzorom Uneska.

Naučni savjetnik Arheološkog instituta iz Beograda Marko Popović je prije tri godine, tokom rekonstrukcije Novobrdske tvrđave, rekao Srni da su arheolozi, pod budnim nadzorom eksperata Uneska, nepobitno utvrdili da je Novobrdska tvrđava zaostavština Srba i SPC.

"Sada je naučno dokazano da je Novobrdska tvrđava delo srpskih vladara i da nije nastala niti ima bilo kakve veze sa periodom Vizantije i Rima", objasnio je tada Popović, naglašavajući da više nema hipoteza i da na Novobrdskoj tvrđavi nema bilo kakvih tragova Rima ili Vizantije.

Tokom arheoloških istraživanja pronađeni su dovoljno jaki dokazi da se sa potpunom sigurnošću može reći da je Novobrdska tvrđava izgrađena za vrijeme srpskih vladara, a ne Sasa, dubrovačkih trgovaca ili nekog drugog.

"Novobrdska tvrđava je vladarsko delo. Ovde su srpski kralj Stefan Dečanski, potom car Dušan i knez Lazar kovali novac od srebra sa oznakom `monenuovo` - izuzetnog kvaliteta, to je takozvano glamsko srebro", naveo je tada Popović.

Kako ističu u Sekretarijatu Eparhije raško-prizrenske u Gračanici, veliki arheološki i konzervatorski radovi na Novobrdskoj tvrđavi, koje su tokom proteklih nekoliko godina izvodili eksperti sa, najmanje, dvadesetogodišnjim iskustvom, neoboriv su dokaz pripadnosti Novobrdske tvrđave SPC.

Utvrđeno je /o tome je Popović sačinio kompletnu naučnu studiju/ da je Novo Brdo podignuto u prvoj četvrtini 13. vijeka, da bi već sredinom 14. postalo najpoznatiji grad srednjovjekovne Srbije.

Novo Brdo je već krajem 13. vijeka imalo gotovo 10.000 stanovnika i skoro sve institucije koje karakterišu tadašnji urbani grad.

Prosperitet je trajao do 1455. godine i turske okupacije, a ubrzo po dolasku Turaka dolazi do naglog opadanja stanovništva.

"Početkom 17. veka počinje `pustošenje` grada, hrišćana je sve manje, što se nastavlja sve do danas", napisao je Popović, uz zapažanje da je danas u utvrđenju-naselju ostalo pet-šest kuća.

Cilj restauratorskih radova, u čijem je finansiranju učestvovala Ambasada Njemačke u Prištini, jeste da se izvrši fortifikacija, otkopaju temelji kule i obnove do "nespornih visina".

Tako bi se, kako je zapisao naučni savjetnik Arheološkog instituta iz Beograda Marko Popović, vratio nekadašnji izgled tvrđave grada i izvršilo kompletno istraživanje, koje je pedesetih godina prošlog vijeka djelimično urađeno.

Otkriveni su dijelovi spoljnog bedema oko citadele i sada u cijelosti postoje svi elementi najstarije građevine oko citadele, koji su dokaz da je tvrđava nastala u vrijeme kralja Milutina, eventualno u vrijeme Stefana Dečanskog u prvoj četvrtini 13. vijeka.

"Rezultati dendrohronologije potvrđuju da je utvrđenje nastalo oko 1330. godine", zapisao je Popović, koji je ekspert arheologije i konzervacije, uz konstataciju da je Novobrdska tvrđava najbolje urađena i projektovana građevina u srednjovjekovnim srpskim zemljama.

Međutim, s ciljem krađe srpske kulturne baštine i baštine SPC, vlasti u Prištini nastoje da nastave arheološka istraživanja bez prisustva srpskih i Uneskovih eksperata.

Za kompletno arheološko istraživanje potrebno je još najmanje dvadesetak godina rada, jer, kako su to eksperti preporučili Ministarstvu kulture Srbije i SPC, svaki novootkriveni fragment na Novobrdskoj tvrđavi mora biti odmah konzervisan.

Ako je suditi po do sada pronađenim nepobitnim dokazima, Novobrdska tvrđava poslužila je kao ogledni primjer za kasniju gradnju Manasije, te Beogradske i Smederevske tvrđave.

Zanimljivo je da Novobrdska tvrđava ne ispunjava kriterijume za stavljanje pod zaštitu Uneska i tu "činjenicu" Priština nastoji da iskoristi kako bi, ističu u Eparhiji raško-prizrenskoj, otela Hram Svetog Nikole.