VIDEO servis
Sve vijesti

Najnovije vijesti

Specijalni servisi 29/07/2019

VUK KARADžIĆ JE SPASIO 159 STARIH SRPSKIH KNjIGA U BEČU

 

Milatović je u posebnom poglavlju "Stare srpske knjige štampane u Beču" donio pregled sa opisom ogromnog broja vrijednih 350 knjiga koje su štampane u Beču u toku 17, 18, 19. i 20. vijeka, a bez kojih se ne može zamisliti istorija srpske književnosti.

 

Razgovarao: Tihomir BURZANOVIĆ

BEČ, 29.JULA /SRNA/ - Srpski pisac Petar Milatović Ostroški, poslije višegodišnjeg istraživačkog rada u Austrijskoj nacionalnoj biblioteci, Univerzitetskoj biblioteci i Biblioteci Kongregacije mehitarista u Beču, sistematizovao je i hronološki obradio, počevši od 10. vijeka, 159 srpskih srednjovjekovnih rukopisa.

Tako je nedavno u Beogradu, u izdanju izdavačke kuće "Pešić i sinovi", objavljeno kapitalno dokumentarno djelo "Srpsko blago u Beču i Vukova prodaja srpskih relikvija" Petra Milatovića Ostroškog.

"Riječ je o 159 srpskih srednjovjekovnih rukopisa sa: kodikološkim opisom, vremenom pisanja, vrstom pisma, sadržinom, vrstom poveza, zapisima, signaturama, iluminacijama, ukrasima, domaćom i stranom literaturom za svaki rukopis, kao i po nekoliko fotografija u boji uz opis svakog rukopisa...

Tu su i dokumentarna objašnjenja kako su rukopisi iz srpskih manastira i crkava, kao i Hilandara, dospjeli u Austrijsku nacionalnu biblioteku, Univerzitetsku biblioteku i Biblioteku manastira mehitarista u Beču, bilo kao ratni plijen, ili prodajom i zaostavštinama", pojašnjava Milatović u intervjuu za Srnu.

On napominje da je u posebnom poglavlju "Stare srpske knjige štampane u Beču" dao pregled sa opisom ogromnog broja vrijednih 350 knjiga koje su štampane u Beču u toku 17, 18, 19. i 20. vijeka, a bez kojih se ne može zamisliti istorija srpske književnosti.

Milatović pojašnjava da je ovo /iako je najveći dio ovih knjiga široj javnosti nepoznat/ prvi put da na jednom mjestu bude sistematizovano i objavljeno 350 književnih djela štampanih u Beču od 17. vijeka.

"Srpskoj štampi u Beču posvetio sam veliku pažnju, počev od `Slaveno-serbskog magazina` Zaharija Orfelina; `Serbski povzednevnia novini` koje su u Beču od 1791. godine štampali grčka braća Publije i Georgije Markides Puljo; `Slaveno-serbski vjedomosti` koje je od 3. avgusta 1792. godine u svojoj štampariji štampao Stefan Novaković.

Tu su `Novine serbske iz carstvujuščega grada Vijene` koje su uređivali Dimitrije Davidović i Dimitrije Frušić i koje su izlazile do kraja februara 1822. godine u Beču, sve do `Glasa Srba`, `Srpskih vidika`, `Srboslova` u 20. i `Slovoslovlja` u 21. veku, koje je u svojoj bečkoj štampariji uređivao i štampao sam autor ove značajne publikacije", navodi Milatović.

On je u posebnom poglavlju detaljno obradio rad štamparija koje su u Beču štampale srpske knjige ćirilicom i to Kurcebokovu štampariju, Štampariju Stefana Novakovića, štampariju mehitarista i štampariju "Glasa Srba", sa preciznim spiskom 350 objavljenih knjiga.

Milatović je veliku pažnju u svojoj dokumentarnoj studiji posvetio prodaji srpskih srednjovjekovnih rukopisa, srbulja i drugih relikvija bečkom dvoru, precizno navodeći koje je sve od 46 srednjovjekovnih rukopisa prodao Vuk Karadžić u periodu od 1856. do 1858. godine, kao četiri rukopisa koje je poslije očeve smrti prodala Vilhelmina /Mina/ Karadžić.

"Objavio sam precizan spisak: jevanđelja, oktoiha, psaltira, molitvenika, trebnika, mineja, časlovaca, dakle, tovare srbulja i starih knjiga koje su za prodaju Vuku u Beč slali: Vuk Popović, sveštenik iz Risna, i Vuk Vrčević, učitelj iz Budve, Dimitrije Popović iz Sombora, prota Mihajlović iz Sremske Mitrovice, Georgije Petranović iz Zadra...", navodi on.

"Uostalom, da Vuk Karadžić i njegova ćerka nisu svojevremno prodali ogroman broj rukopisa ondašnjoj Dvorskoj biblioteci u Beču, kao i Vuk u ostalim državama, možda nijedan od njih danas ne bi postojao, već bi nestali u toku dva svjetska rata i poslije Drugog svjetskog rata u vrijeme komunističkog jednoumlja", naglašava Milatović.

Milatovićeve knjige u inostranstvu se štampaju u tiražu od 1.000 do 20.000 primjeraka.

Ipak, uprkos popularnosti i čitanosti u inostranstvu, u zavičajnoj Crnoj Gori je prećutan.

"Ne čudi me što me prećutkuju. Nisam dio mehanizma dogovorne blasfemije. Nisam bio član Komunistička partije - antinarodne mafije! Dok su oni pisali molbe za prijem u takvu partiju, tri puta sam robijao zato što sam govorio i pisao istinu dok su oni hrabro ćutali.

Sada oni `srbuju` i svojoj prvobitnoj ideologiji robuju, a ja sam nezgodan svjedok njihove, pored komunističke, rezervne ideologije - ćutologije", objašnjava Milatović za Srnu.

"Uostalom, bez lažne skromnosti, ja u svijetu imam daleko više čitalaca nego što Crna Gora ima stanovnika, ovih i onih, pa mi to prećutkivanje uopšte ne pada teško već me uveseljava dok im premjeravam dubinu plitkoće!", ističe Milatović.

Govoreći o Crnoj Gori, Milatović navodi da da je ovo "doba ludaka i prostaka". "Od velikih Srba i velikih Crnogoraca uopšte ne vidim velike ljude", pojašnjava on.

Milatović je objavio 40 knjiga proze i poezije na srpskom i njemačkom jeziku u zemlji i inostranstvu, a dobitnik je i brojnih književnih nagrada u zemlji i inostranstvu i uvijek je odbijao da primi te nagrade.

Milatović najavljuje da mu je u štampi knjiga humora i satire "Tamo oni", koju će objaviti izdavačka kuća "Dosije" u Beogradu, a ono što je interesantno jeste činjenica da štampanje te knjige u ogromnom tiražu od deset hiljada primjeraka finansiraju njegovi čitaoci iz Evrope, Amerike, Kanade i Australije.