VIDEO servis
Sve vijesti

Najnovije vijesti

Društvo24/09/2019

PRIJE 156 GODINA OSNOVANA VELIKA ŠKOLA

 

BEOGRAD, 24. SEPTEMBRA /SRNA/ - Prije 156 godina u Beogradu je osnovana Velika škola koja je imala Filozofski, Pravni i Tehnički fakultet, a nastava održavana u Kapetan Mišinom zdanju, današnja zgrada Rektorata Beogradskog univerziteta.

 

Škola je prerasla u Beogradski univerzitet 1905. godine, kada su otvoreni Medicinski, Bogoslovski i Poljoprivredni fakultet.

Velika škola osnovana je 24. septembra 1863. godine, a reformisani Licej u Kragujevcu preseljen u Beogradu, u palatu kapetana Miše Anastasijevića /Kapetan Mišino zdanje/, na osnovu tadašnjeg zakona o osnivanju Velike škole.

Anastasijević, veliki dobrotvor srpske prosvjete i kulture, najveću i najljepšu beogradsku palatu 19. vijeka zavještao je "svom otečestvu" za smještaj školskih i prosvjetnih ustanova.

Treća zgrada Velike škole, danas Rektorat Beogradskog univerziteta, građena je od 1857. do 1863. godine, prema projektu češkog arhitekte Jana Nevole.

Najbogatiji čovjek u Srbiji tog vremena trgovac Miša Anastasijević /1803-1885/, palatu je podigao da bude kneževski dvor njegovog zeta Đorđa Karađorđevića i kćerke Sare, a 1863. godine je zavještao "svom otečestvu".

Reformisana Velika škola u Kapetan Mišinom zdanju imala je u Filozofski, Pravni i Tehnički fakultet.

U to vrijeme imala je značajnu reputaciju ne samo u Kneževini Srbiji, nego i u evropskim razmjerama.

Velika škola preimenovana je u Univerzitet 1905. godine donošenjem zakona kojim je propisano otvaranje Medicinskog, Bogoslovskog i Poljoprivrednog fakulteta.

Zakon je "zajemčio autonomiju Univerziteta proklamujući da su nastavnici slobodni u izlaganju svoje nauke".

Istorija visokog školstva u Srbiji započinje 1808. godine kada je Dositej Obradović osnovao prvu Veliku školu u privatnoj kućici, koja i danas postoji u Gospodar Jevremovoj ulici, u Beogradu.

Oko 40 polaznika Velike škole, čiji su prvi đaci bili Aleksa Karađorđević, sin vožda Karađorđa, i Vuk Stefanović Karadžić, osim opštih znanja i nauka, proučavali su i institucije modernih država Evrope, njihov pravni sistem i učili strane jezike i filozofiju.

Prva zgrada ubrzo je postala tijesna pa je škola preseljena u veću kuću, preko puta, u kojoj je sada Muzej Vuka i Dositeja, gdje je radila do 1813. godine, kada je došlo do propasti Prvog srpskog ustanka i povratka Turaka u Beograd.

Ukazom kneza Miloša Obrenovića, Velika škola je obnovljena 1. jula 1838. godine osnivanjem Liceja u Kragujevcu, da bi 1863. godine donošenjem zakona o osnivanju Velike škole u Beogradu, nastavila i reformisala rad u Kapetan Mišinom zdanju.