VIDEO servis
Sve vijesti

Najnovije vijesti

Specijalni servisi 10/12/2019

SAMI, KAO LANE BEZ DAHA, PRED VUKOVIMA

 

Stojan i Draginja Dončić posljednji su Srbi u selima oko Kline... Komšije Albanci opljačkali su sve napuštene srpske domove... Iz porodice Dončić potiče i Luka Dončić, jedan od trenutno najboljih košarkaša u NBA...

 

Priredio: Neđeljko ZEJAK

KLINA, 10. DECEMBRA /SRNA/ - Stojan i Draginja Dončić posljednji su Srbi iz sela Biča u okolini Kline na Kosmetu.

"Živim, drhtim i trnem, kao lane koje je ostalo bez daha pred lovačkim kerovima. Razgovaram sam sa sobom, svađam se sa vukovima i gavranima koji kao da predosećaju da je život u selu na izdisaju", priča za Srnu Stojan Dončić.

On i supruga Draginja jedini su Srbi, poslije dvadesetogodišnje izolacije, preostali u selima Biča i Grabac, udaljenim oko sedam kilometara od Kline.

Dončići, zajedno sa Bičanima i Grabčanima, starosjediocima, odmah poslije povlačenja srpske vojske i policije u julu 1999. godine morali su da ostave kompletno domaćinstvo.

Uzalud su se nadali da će njihove dojučerašnje komšije Albanci, od kojih je veliki broj bio oženjen Srpkinjama, sačuvati domove Srba u kojima su, kako navodi Stojan, jeli i pili mnogo puta.

"Sredinom 2004. godine izgrađene su 42 povratničke kuće u Biči i tridesetak u susednom Grabcu, da bi od 2008. do 2010. godine broj povratnika u Biči dostigao skoro 250 duša", prisjeća se Stojan.

A onda se dogodilo ono sa čime se povratnici, bivši dobrostojeći domaćini, nisu mogli pomiriti - da žive od pomoći Crvenog krsta i lonca kupusa iz narodne kuhinje.

Iz dana u dan, po nekoliko porodica izmještalo je djecu, odlazili su u centralnu Srbiju ili u neku od zapadnih zemalja, ostavljajući za sobom otključane kuće.

Njihove komšije su, navodi Stojan, "čekale u zasedi" da upadnu u te iste kuće i odnesu sve što se može, a "potom su radile šibice i upaljači".

"Ostalo je nekih pet-šest celih kuća, a ostale su sve do jedne razbijene i opljačkane", priča Stojan i dodaje da su albanski kriminalci nekažnjeno zatrpali bazen iz kojeg je trebalo da se povratnici snabdijevaju vodom za piće.

Stojanov i život njegove supruge Draginje sveo se na tugovanje i iščekivanje da im u posjetu dođe neko od nasljednika ili slučajnih polaznika, sa kojima, kako reče Draginja, skoro da i ne znaju više o čemu da pričaju, izuzev da se jadaju o izolaciji, nespokoju i besmislu života u Biči.

"Ne sećam se kada nam je neko poslednji put došao u dvorište i kada smo na kapiji čuli da nam neko kaže dobar dan. Kad poželim da prozborim sa nekim odem do Vidanja, udaljenog deset kilometara od našeg sela. To vam dovoljno govori o izolaciji i uslovima života", objašnjava Draginja.

Ona podsjeća da je u školskoj 1998/99. godini u mjesnoj školi, u kojoj je njen suprug radio kao nastavnik, bilo oko 200 srpskih đaka, te da je u selu u svakom domu bilo minimum deset duša više nego što danas živi Srba u cijeloj opštini Klina.

"Danas na te srećne dane jedino podseća groblje na kome nadgrobni spomenici svedoče o trajanju Srba u Biči, koja je uz selo Grabac činila okosnicu srpstva u opštini Klina, gde je živelo petnaestak hiljada Srba", napominju Dončići.

Iz porodice Dončić potiče i jedan od najboljih košarkaša NBA lige Luka Dončić, čiji je otac Luka, bratanac Stojanov, rođen u Biči.

U Biči je rođen i jedan od najeminentnijih pjesnika sa Kosova i Metohije Miloje Dončić, a tu je i plejada ljekara, doktora nauka, profesora i stručnjaka iz skoro svih oblasti jer, kako naglašava Stojan, u 150 domova Dončića u prijeratnom periodu nije rođeno dijete koje nije završilo fakultet.

"Danas su rasuti po svetu jer su nas izdali svi, kako naši opštinski funkcioneri, tako i ljudi koji su sa Dončićima u Biči letovali i ponosili se prijateljstvom sa nekom od naših porodica", veli Stojan, žaleći se da će mu srce pući ako nastavi priču.

Iako usamljen, Stojan obrađuje oko 30 hektara njiva. Zasijao je pšenicu jer planira da na proljeće umatiči bikove i proširi farmu ovaca.

Imao je 50 ovaca i pedesetak koza alpinki, ali su mu vukovi početkom jeseni zaklali ovce, a lopovi svakog dana na ramenima odnosili po jedno jagnje.

Stojan i Draginja ne odustaju od namjere da do posljednjeg daha opstanu u Biči, vjerujući da će doći dan da se Srbi vrate jer i susjedna albanska sela već postaju "pustahije" pošto i mladi Albanci bježe na Zapad.