VIDEO servis
Sve vijesti

Najnovije vijesti

Društvo28/01/2020

BORAC ZA VELIKU SRBIJU, A KASNIJE ZA UJEDINjENjE SLOVENA

 

BIJELJINA, 28. JANUARA /SRNA/ - Srpski državnik Ilija Savić, poznat kao Ilija Garašanin, čije je djelo iz 1844. godine "Načertanije" predviđalo oslobađanje svih Južnih Slovena i stvaranje velike jugoslovenske države pod vođstvom Srbije, rođen je na današnji dan 1812.

 

Garašanin se zalagao za savez balkanskih naroda, koji bi se zajedno oduprli Turskoj.

Bio je sin trgovca Milutina Savića iz sela u Kragujevačkoj nahiji Garaši, prema čijem je nazivu i uzeo prezime.

Karijeru je počeo kao oficir 1837. i bio prvi starješina vojske kneza Miloša Obrenovića, ali je poslije kneževog abdiciranja 1839. morao u izbjeglištvo. Po povratku u otadžbinu od 1843. do 1852. bio je ministar unutrašnjih djela, a do 1853. ministar spoljnih poslova.

Smijenjen je pod pritiskom Rusije iako se protivio austrofilskoj politici kneza Aleksandra Karađorđevića i smatrao da Srbija treba da se osloni na Rusiju i Francusku.

Ponovo je postao ministar unutrašnjih djela 1858. i odluka Svetoandrejske skupštine o zbacivanju dinastije Karađorđević najviše je njegova zasluga. Na poziv kneza Mihaila Obrenovića 1861. postao je šef vlade i diplomatije.

Prihvatio je njegovu ideju o savezu sa Crnom Gorom, Grčkom i Rumunijom u pripremanju ustanka protiv Turaka. Takođe je vodio i tajne pregovore o ustanku sa prvacima Srba u Bosni, ali je otpušten 1867. godine zbog protivljenja kneževoj ženidbi sa Katarinom Konstantinović.

Garašanin je bio jedan od najvećih državnika i administratora vremena ustavobranitelja. Imao je velikih zasluga za utvrđivanje ustavobraniteljskog režima. Ojačao je policiju u Srbiji i birokratski način uprave.

Ilija Garašanin zastupao je čvrstu liniju autoriteta i apsolutnu poslušnost potčinjenih.

Za vrijeme kneza Aleksandra Karađorđevića bio je pristalica borbe za velikosrpsku državu.

Kasnije, kao ministar spoljnih poslova kneza Mihaila /1860-1868/, Garašanin je evoluirao prema jugoslovenskom rješenju, uspostavljajući veze sa jugoslovenskim pokretom kod Hrvata /biskupom Štrosmajerom/ i bugarskim revolucionarnim organizacijama.